މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީން ވަނީ ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދީ ދުވެލި އަވަސްކޮށް، މާލީ ދާއިރާ ވަރުގަދަކުރުމުގެ މަޤްޞަދުގައި ބޭރު ފައިސާގެ ބާޒާރުގެ ޤާނޫނީ އޮނިގަނޑު ހަރުދަނާކުރުމަށް މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅާފައެވެ. މިގޮތުން، 1987 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ޢަމަލުކުރަމުން އައި މަނިޓަރީ ގަވާއިދާއި މަނީ ޗޭންޖަރުންގެ ގަވާއިދު އުވާލައި، އޭގެ ބަދަލުގައި ބޭރު ފައިސާއާބެހޭ ގަވާއިދާއި މަނީ ޗޭންޖިންގ ވިޔަފާރިއާބެހޭ ގަވާއިދު އެކުލަވާލައި ގެޒެޓްކޮށްފައިވެއެވެ.
މި ދެ ގަވާއިދު އެކުލަވާލުމުގައި ކަމާގުޅުންހުރި ފަރާތްތަކާއި މަޝްވަރާކޮށް، ފަންނީ މާހިރުންގެ ލަފާ ހޯދާފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން މި ގަވާއިދުތަކުގެ ފުރިހަމަކަމާއި ހަރުދަނާކަން އިތުރުވެގެންދާނެއެވެ. މި ދެ ގަވާއިދަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާފައި ވަނީ 1 އޮކްޓޫބަރު 2024 އިން ފެށިގެންނެވެ.
މަނީ ޗޭންޖިންގ ވިޔަފާރިކުރުމަށް ލައިސަންސް ދޫކުރުމުގެ އުސޫލަށް ގެނެވިފައިވާ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން މި ވިޔަފާރިތައް ހިންގުމާއި ބެލެހެއްޓުން އިތުރަށް ހަރުދަނާވެގެންދާނެކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ. މީގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދަށް ފައިދާހުރި ބަދަލުތަކެއް އަންނާނެކަން ޔަޤީނެވެ.
ބޭރު ފައިސާއާބެހޭ ގަވާއިދުގެ މައިގަނޑު ނުކުތާތަކަށް ބަލާއިރު، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހިންގޭ ހުރިހާ މުޢާމަލާތެއް ކުރަންވާނީ ދިވެހި ރުފިޔާއިން ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ. އަދި ބޭރު ފައިސާއިން ލިބޭ އާމްދަނީ ރާއްޖޭގައި ހިފެހެއްޓުމާއި ބޭރު ފައިސާގެ ލިކުއިޑިޓީ އިތުރުކުރުމަށްޓަކައި ވިޔަފާރިތަކަށް މާލީ ބުރައަކަށް ނުވާނޭހެން އިތުރު ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅާފައިވެއެވެ.
މި އައު ގަވާއިދުތަކުގެ ސަބަބުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ މާލީ ނިޒާމު އިތުރަށް ހަރުދަނާވެ، ބޭރު ފައިސާގެ ބާޒާރު ހަރުދަނާވުމާއެކު، ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދަށް ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކުރިއެރުންތަކެއް ލިބިގެންދާނެކަމަށް އުންމީދުކުރެވެއެވެ.
މި ހެދުނު އައު ގަވާއިދުތަކުގެ ދަށުން، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގައި ހިމެނޭ ތަންތަން ދެ ކެޓަގަރީއަކަށް ބަހާލެވިގެން ބޭރު ފައިސާ މާރުކުރާނެ އުސޫލު ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. މިގޮތުން ކެޓަގަރީ އޭ ގެ ދަށުން ހިމެނޭ ޓޫރިސްޓް ރިޒޯޓުތައް، އިންޓަގްރޭޓެޑް ޓޫރިސްޓް ރިޒޯޓުތައް، ރިޒޯޓް ހޮޓާތައް، 50 ކޮޓަރިއަށްވުރެ ގިނަ ކޮޓަރި ހުންނަ ހޮޓާތައް އަދި ޓޫރިސްޓު އުޅަނދުތަކުން ކޮންމެ ފަތުރުވެރިޔަކަށް 500 ޑޮލަރުގެ ރޭޓުން، އަދި ކެޓަގަރީ ބީގެ ދަށުން ހިމެނޭ ގެސްޓްހައުސްތަކާއި 50 ކޮޓަރިއަށްވުރެ މަދު ކޮޓަރި ހުންނަ ހޮޓާތަކުން ކޮންމެ ފަތުރުވެރިޔަކަށް 25 ޑޮލަރުގެ ރޭޓުން، މީލާދީ މަހެއްގައި ޒިޔާރަތްކުރި ޖުމްލަ ފަތުރުވެރިންގެ އަދަދަށް ޖެހޭ މިންވަރު ބޭންކަކަށް ދިވެހި ރުފިޔާއަށް ބަދަލުކުރަންޖެހޭ ގޮތަށް މި ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ. މި ފިޔަވަޅުގެ ސަބަބުން ޤައުމުގެ ބޭރު ފައިސާގެ ރިޒާވް އިތުރުވެ، އިޤްތިޞާދީ ދުޅަހެޔޮކަން ކުރިއަރައިގެންދާނެއެވެ.
ފާހަގަކޮށްލަންޖެހޭ މުހިންމު ނުކުތާއެއްގެ ގޮތުގައި، މި ގަވާއިދުގެ ދަށުން އެއްވެސް ފަރާތަކުން ބޭރު ފައިސާ ގެންގުޅުމާއި ބެހެއްޓުން މަނާކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. މިއީ ވިޔަފާރިތަކަށާއި އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ލުއިފަސޭހަކަން ގެނެސްދޭ ކަމެކެވެ.
މަނީ ޗޭންޖިންގ ވިޔަފާރިއާ ގުޅޭ ގަވާއިދަށް ބަލާއިރު، ޓިއަރ 1 އަދި ޓިއަރ 2 ގެ ދެ ބާވަތެއްގެ ލައިސަންސް ތަޢާރަފުކޮށްފައިވެއެވެ. ޓިއަރ 1 ލައިސަންސްގެ މުއްދަތަކީ 5 އަހަރެވެ. މި ވިޔަފާރީގައި މަސައްކަތްކުރާ އެންމެހައި މުވައްޒަފުންނަކީ ދިވެހި ރައްޔިތުންކަމުގައި ވާންޖެހެޖެހެއެވެ. މިފަދަ ވިޔަފާރިއަކުން ދުވާލެއްގެ މައްޗަށް އެއް ކަސްޓަމަރަކަށް ނަގުދު ފައިސާއިން އެންމެ ގިނަވެގެން މުޢާމަލާތްކުރެވޭނީ 50,000 ރުފިޔާ ނުވަތަ އެއާ އެއްވަރުގެ ބޭރު ފައިސާގެ އަދަދަކަށެވެ.
ޓިއަރ 1 މަނީ ޗޭންޖިންގ ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތްތަކުން، ބޭރު ފައިސާ ގަތުމާއި ވިއްކުމުގެ އެންމެހައި މުޢާމަލާތްތައް ބެލެހެއްޓޭނެ އިލެކްޓްރޯނިކް ނިޒާމެއް ޤާއިމުކުރަންވާނެއެވެ. މިއީ މި ވިޔަފާރީގެ ހާމަކަން އިތުރުކޮށް، ޤާނޫނީ އޮނިގަނޑުގެ ތެރެއިން ހިންގުމަށް މަގުފަހިކުރާނެ ކަމެކެވެ.
ޓިއަރ 2 ލައިސަންސް ދޫކުރެވޭނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޓޫރިސްޓް ރިސޯޓު ހިންގުމުގެ ހުއްދަ ނުވަތަ ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތްތަކަށެވެ. މި ލައިސަންސްގެ މުއްދަތަކީ ޓޫރިސްޓް ރިސޯޓު ހިންގުމަށް ލިބިފައިވާ ހުއްދަ ނުވަތަ ލައިސަންސްގެ މުއްދަތެވެ. މި ބާވަތުގެ ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތްތަކުން ބޭރު ފައިސާ ވިއްކުމުގެ މުޢާމަލާތްތައް ކުރަންވާނީ ބޭންކެކެއް މެދުވެރިކޮށެވެ.
މި އައު ގަވާއިދުތަކުގެ ސަބަބުން، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފައިސާގެ ނިޒާމަށް އިތުރު ހަރުދަނާކަމެއް ލިބި، ބޭރު ފައިސާގެ މުޢާމަލާތްތައް ޤާނޫނީ އޮނިގަނޑުގެ ތެރެއިން ހިންގުމަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ޤައުމުގެ ބޭރު ފައިސާގެ ރިޒާވް އިތުރުވެ، އިޤްތިޞާދީ ދުޅަހެޔޮކަން ކުރިއަރައިގެންދިއުމަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެއެވެ. އަދި ހަމައެހެންމެ، މި ގަވާއިދުތަކުގެ ސަބަބުން ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާއިން ލިބޭ އާމްދަނީގެ ހަޤީޤީ މިންވަރު ދެނެގަތުމަށް ފަސޭހަވެ، ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދީ ތަފާސްހިސާބުތައް އިތުރަށް ފުރިހަމަވެގެންދާނެއެވެ.
ނިންމާލުމުގެ ގޮތުން ދަންނަވާނަމަ، މި އައު ގަވާއިދުތަކަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ މާލީ ނިޒާމު އިތުރަށް ހަރުދަނާކޮށް، ބައިނަލްއަޤްވާމީ މިންގަނޑުތަކާ އެއްގޮތަށް ބައްޓަންކުރުމަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. މި ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދަށް ދުރުރާސްތާގައި ފައިދާތަކެއް ކުރާނެކަމަށް ބެލެވެއެވެ.