މި އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ހަ މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ރާއްޖޭގެ މާލީ ހާލަތު ރަނގަޅުވެ، މި މަހުގެ ދެ ވަނަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް ދައުލަތަށް ލިބުނު ޖުމްލަ އާމްދަނީ އާއި ހިލޭ އެހީގެ މިންވަރު 22.4 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރައިފިއެވެ.
މާލީކަންކަމާއި ސަރުކާރު ކުންފުނިތަކާ ބެހޭ ވުޒާރާއިން ހާމަކުރެއްވި ގޮތުގައި، އާމްދަނީ އިތުރުވުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ދައުލަތަށް ލިބޭ ޓެކްސްގެ އާމްދަނީ، ޚާއްޞަކޮށް ކޯޕަރޭޓް އިންކަމް ޓެކްސް އާއި ޖީ.އެސް.ޓީގެ ގޮތުގައި ލިބުނު ފައިސާ އިތުރުވުމެވެ.
މާލީ ވުޒާރާގެ ވީކްލީ ފިސްކަލް ޑިވެލޮޕްމަންޓްސް ރިޕޯޓަށް ބަލާއިރު، މިދިޔަ އަހަރުގެ މި މުއްދަތުގައި ލިބުނު 20.3 ބިލިއަން ރުފިޔާއާ އަޅާބަލާއިރު މިއަހަރުގެ އާމްދަނީ ވަނީ 2.1 ބިލިއަން ރުފިޔާ ނުވަތަ 10.4 އިންސައްތަ އިތުރުވެފައެވެ. ޓެކްސް އާމްދަނީ އެކަނިވެސް ވަނީ މިދިޔަ އަހަރުގެ 15.3 ބިލިއަން ރުފިޔާއިން 17.3 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އުފުލިފައެވެ. މިއީ 2.0 ބިލިއަން ރުފިޔާ ނުވަތަ 13.0 އިންސައްތައިގެ ކުރިއެރުމެކެވެ.
ވިޔަފާރީގެ ހަރަކާތްތައް އިތުރުވުމާ ގުޅިގެން ކޯޕަރޭޓް އިންކަމް ޓެކްސްގެ ގޮތުގައި 1.7 ބިލިއަން ރުފިޔާ ލިބިފައިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ޖީ.އެސް.ޓީގެ ގޮތުގައި 9.6 ބިލިއަން ރުފިޔާ ލިބިފައިވާއިރު، މީގެ ތެރޭގައި ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގެ ޖީ.އެސް.ޓީގެ ގޮތުގައި ލިބުނު 6.6 ބިލިއަން ރުފިޔާ ހިމެނެއެވެ. ޖުމްލަ ޖީ.އެސް.ޓީ އާމްދަނީ ވަނީ މިދިޔަ އަހަރަށްވުރެ 9.6 އިންސައްތަ އިތުރުވެފައެވެ.
ދައުލަތުގެ ޚަރަދުތަކަށް ބަލާއިރު، މިއަހަރުގެ މިހާތަނަށް ޖުމްލަ 23.4 ބިލިއަން ރުފިޔާ ޚަރަދުކޮށްފައިވެއެވެ. މިއީ މިދިޔަ އަހަރާ އަޅާބަލާއިރު 4.2 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ އިތުރުވުމެކެވެ. ޚަރަދު އިތުރުވި މައިގަނޑު ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި މުވައްޒަފުންގެ މުސާރަ އާއި އިނާޔަތްތަކަށް ކުރި ޚަރަދާއި، ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތަކެތީގެ އަގު އުފުލުމާ ގުޅިގެން ސަރުކާރުން ދޭ ސަބްސިޑީއަށް ކުރި 1.4 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ އިތުރު ޚަރަދު ހިމެނެއެވެ.
މާލީ ވުޒާރާއިން ވިދާޅުވީ މުސާރަ އާއި ޕެންޝަނަށް ކުރި ޖުމްލަ ޚަރަދު 8.0 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާފައިވާ ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން، ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތަކަށް ކުރާ ކެޕިޓަލް ޚަރަދު 3.0 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އިތުރުވެފައިވުމަކީ އުމްރާނީ ތަރައްޤީއަށް ސަރުކާރުން ކުރާ އިންވެސްޓްމަންޓްތައް އިތުރުވަމުންދާކަމުގެ ހެއްކެއް ކަމަށް އެ ވުޒާރާއިން ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
ޚަރަދުތައް އިތުރުވި ނަމަވެސް، ދައުލަތުގެ ޕްރައިމަރީ ސާޕްލަސްގެ ގޮތުގައި 1.7 ބިލިއަން ރުފިޔާ ވަނީ ރެކޯޑުކުރެވިފައެވެ. މިއީ ދަރަނި އަދާކުރުމުގެ ޚަރަދުތައް ނުހިމަނައި، ލިބޭ އާމްދަނީން އާންމު ޚަރަދުތައް ހަމަޖެއްސޭނެކަން އަންގައިދޭ މިންގަނޑެކެވެ.
ނަމަވެސް، ހުރިހާ ޚަރަދެއް ހިމެނުމުން ބަޖެޓުގެ އޯވަރޯލް ބެލެންސް ވަނީ 975.9 މިލިއަން ރުފިޔާއިން ޑެފިސިޓްވެފައެވެ.




